سود منفی بانک‌‌ها و چالش با شرکت‌های پرداخت برای کارمزد نگهداری پوز
۱۷مهر۱۳۹۵

     در آینده نزدیک چالشی بین بانک‌ها و اکثر شرکت‌های پرداخت بر سر هزینه اضافی نگهداری پوز یا حساب بانکی پوز خواهیم داشت. هزینه‌ای که در کشاکش کارمزد و ناهماهنگی بانک‌ها با همدیگر و بانک مرکزی و سیاست زدگی اصناف و دولت، بر بانک‌ها تحمیل شد و هنوز هم جاری است و سود بانک‌ها را بلعیده است. شرکت‌های ناکارآمد و خودمانی بعضی بانک‌ها نیز برای ادامه حیات، این رویه را دامن میزنند. 

اگر کارمزد شرکت‌های پرداخت واقعی شود( کارمزد نگهداری حساب حذف شود):
 سود بانک‌ها بیشتر میشود. تا چند درصد سود کل بانک!
بعضی از شرکت‌های پرداخت ضرر ده شده و باید تعطیل شوند.
ارزش شرکت‌های پرداخت واقعی شده و بخاطر انحصاری که بانک مرکزی ایجاد کرده است، حبابی و حق لیسانسی نمی‌شوند.
هزینه کلی نظام پرداخت که از جیب مردم بیرون کشیده میشود، نصف میگردد.

جهت تحلیل بیشتر موضوع مقداری توضیح میدهم. درآمد شرکتهای پرداخت یا پی.اس.پی در حال حاضر معمولا از چند راه تامین میشود. مهمترین آنها عبارتند از:

کارمزدِ تعیین و پرداخت شده توسط بانک مرکزی و شرکت وابسته آن (شاپرک) که فرمول و میزان مشخصی دارد و فعلا مقداری ثابت بعلاوه یک درصد مبلغ خرید تا ۲۵۰۰ ریال است و از بانکی که حساب پوز را نگهداری میکند، بدون رضایتش توسط بانک مرکزی برداشت شده و به حساب شرکتهای پرداخت، واریز میشود.
کارمزدِ اصطلاحا نگهداری حساب بانکی واریز پول خرید مردم که میزان مشخصی ندارد و توسط مرجعی تعیین نشده است. در حال حاضر مقادیر متنوعی دارد که بستگی به رابطه سهامداری شرکت با بانک مربوطه و قدرت چانه زنی بانک دارد و معمولا بین ده تا سی و چند هزار تومان شنیده شده که پرداخت میشود.
کارمزدِ فروش شارژ از شرکتهای اپراتور تلفن همراه.
کارمزد دریافت هزینه قبوضِ تلفن، آب، برق و مانند آنها.
کارمزد ایجاد خدمات ارزش افزوده برای شرکتها و بانکها.
کارمزد تبلیغ روی پوز یا کاغذهای فیش.
کارمزد انجام خدمات ویژه برای بعضی از موسسات.

نا گفته نماند که در ابتدای شکل گیری پوز در ایران، مطابق نظام بین المللی کارمزد دریافت میشد و بانک پارسیان بانی کار بود. اما در رقابت نا سالم بانکی حذف شد و روز به روز بدتر شد.

برای انجام تمام خدمات ذکر شده غیر از نگهداری حساب بانکی، کارِ قابل توجهی توسط شرکت پرداخت انجام میشود و کارمزدی برایش با تعامل و تفاهم تعیین شده است. اما برای نگهداری حساب بانکی کار قابل توجهی توسط شرکت انجام نمیشود و هزینه بانک برای نگهداری حساب بسیار بیشتر از شرکت پرداخت است. کارمزد تعیین شده توسط بانک مرکزی برای کارمزد بدیهی است که شامل هزینه ناچیز شرکت پرداخت برای حساب بانکی فروشگاه هم میشود.

بانکها قبل از ورود انحصاری شاپرک به میدان پرداخت و قبضه کردن امور، بابت خرید و نگهداری حساب و کلیه خدمات شرکتهای پرداخت که متعلق به خودشان بود، همین مقدار که برای نگهداری حساب بانکی ذکر کردیم به شرکتهای پرداخت میدادند و هر دو طرف راضی بودند و دخل و خرج شرکتها نیز با سود مناسب جور میشد.

با ورود شاپرک، مبالغی که بابت نگهداری حساب داده میشد بجز یک شرکت استثنایی همچنان برقرار ماند و کارمزدی تشویقی از محل کارمزد خودپردازها و سپس دستورالعملی و اجباری و غیر قانونی از حساب بانکِ نگهدارنده‌ی حسابِ پوز، توسط بانک مرکزی برقرار شد.

اکنون که سود بانکها به سمت واقعی شدن پیش میرود و گزارشات و صورت های مالی باید مطابق استاندارد بین المللی آی.اف.آر.اس و موارد دیگر تهیه شود، بانکها نسبت به کارمزد پرداختی حساس شده و در محاسبه دریافته‌اند که مبالغ کلانی بابت پوز میدهند.

بانکها در محاسبه دریافته‌اند که بابت هر پوز مقداری ضرر نیز میدهند و هزینه پرداختی به شرکتهای پی.اس.پی بابت نگهداری حساب، زاید و بی دلیل و بلکه بر عکس است و مانند کشورهای دیگر، باید مقداری کارمزد نیز دریافت کنند.

پرداخت کارمزد به شرکتهای پرداخت بابت نگهداری حساب، ناشی از ناهماهنگی بانکها است. اگر هیچ بانکی کارمزد بابت این مورد ندهد یا مطابق میل شرکت شاپرک که همان بانک مرکزی است، حساب را فروشگاه در سایت شرکت شاپرک تعیین کند، شرکت پرداخت و فروشگاه چاره‌ای جز پذیرش این امر ندارد. حتی ممکن است بانکها هماهنگ کنند و کارمزدی نیز بابت این نگهداری حساب دریافت نمایند که دور از منطق نمی باشد زیرا هزینه این گونه حسابها ده‌ها برابر حسابهای ممعولی است و حساب پر تراکنش باراندازی محسوب میشود.

هر حسابی که از بانکی بیرون برود، باید به بانکی دیگر برود. به عبارت دیگر در صورت عدم پذیرش پرداخت کارمزد بابت نگهداری حساب، حداکثر جابجایی حساب در بانکها صورت میگیرد و مبالغ خرید بیرون از نظام بانکی نمی‌رود.

پولی که بابت نگهداری حساب داده میشود، در حقیقت نوعی رقابت منفی و کار دزدی محسوب میشود که بانکی به شرکت پرداخت میدهد که با بانک دیگر تبانی نکند و حساب را منتقل نکند یا فروشگاه را به اصطلاح قر نزند و بانک دیگر را تبلیغ نکند.

بانکی که مشتری خود را معرفی میکند و به شرکت ارجاع میدهد، به سادگی میتواند شرکت را مجبور کند که حتما حساب آن بانک را برای واریز مبالغ خرید برگزیند و مبلغی نیز بابت به اصطلاح نگهداری حساب ندهد یا فروشگاه از شرکت پرداخت بخواهد که حتما حساب بانک مورد نظرش را به پوز متصل کند و در غیر این صورت از شرکت مربوطه پوز نگیرد و به رقیب او مراجعه کند.

حتی بانکها میتوانند وقتی که مشتریان خود را برای نصب پوز معرفی میکنند، با هماهنگی مشتری، حساب خودشان را بدون هماهنگی یا رضایت شرکت در سایت شاپرک وارد کنند و مبالغ خرید به حساب آنها در دوره‌های پایا واریز میشود.

این چالش از موارد جدی نظام بانکی و شرکتهای پرداخت است و به سادگی با هماهنگی بانکها حل شده و هزینه بیهوده‌ای را از دوش بانکها بر میدارد و سود آنها را متناسب و زیادتر مینماید.

در انتها لازم است حق بانک مرکزی در این مورد را ادا کنیم. رفع مشکلِ پرداخت کارمزد بابت نگهداری حساب، هیچ ربطی به بانک مرکزی ندارد و ناشی از کم کاری و ناهماهنگی بانکها است. این مبالغ را نه بانک مرکزی و نه شرکت شاپرک هیچیک ابداع نکردند و تشویق هم نکردند. اکنون نیز نمی توان از بانک مرکزی انتظار داشت کاری که در ایجاد و شکل گیری آن هیچ نقشی نداشته و در روند آن نمی تواند نقشی ایفا کند، وارد معرکه شود و به اصلاح امور بپردازد. اما اگر این کار انجام داد، بسیار شایسته است و کاری بیش از مسئولیت و توقع انجام داده.

صفحه اول

سایر پایگاه‌های خبری: www.ebinews.com  www.way2pay.ir   www.sarmadnews.com