شبكه تراكنش‌هاي غير مالي بين بانكي


     در اين مقاله مي‌خواهيم طرحي را منتشر نماييم كه بتواند در كنار شتاب و بصورت كمكي يا رقابتي كار نمايد. بطور مختصر اين شبكه براي تراكنش‌هاي غير مالي بين بانكي كه شايع‌ترين آنها درخواست موجودي يا مانده حساب و صورت حساب است كاربرد مفيد و اقتصادي دارد و تداخلي در كار شتاب فعلي هم ايجاد نمي‌كند.

شرح مختصر:

     يك سويچ در مكاني مشترك يا يك بانك با توافق اعضا (دو يا چند بانك، خصوصي يا دولتي) نصب شده و در هنگامي كه دارنده كارت تقاضاي دريافت موجودي مي‌نمايد (وضعيت فعلي شتاب صورت حساب نمي‌دهد)، سويچ پذيرنده درخواست را از كانال تعريف شده به سويچ غير مالي فرستاده و آن سويچ نيز با بانك يا سويچ مقصد تماس گرفته و درخواست را هدايت مي‌نمايد. بديهي است كه جواب نيز از كانال تعرف شده غير مالي برگشته و به كاربر يا دارنده كارت ارايه مي‌شود.

     در حالتي كه دو بانك در طرح باشند، سويچ حايل لازم نيست و دو بانك مي‌توانند مستقيم با هم تبادل نمايند. براي چند بانك نيز مي‌توان از حالت مِش mesh استفاده كرد كه هر بانك بطور مستقيم با بانك مقابل تبادل ‌نمايد.

     مي دانيم كه در سويچ‌هاي استاندارد مانند آنهايي كه بر مبناي قرارداد 8583 كار مي‌كنند مي‌توان كانال‌هاي مختلف براي پيامها و كارهاي مختلف تعريف كرد. اگر تغييري هم نياز باشد، بسيار كم و در حد چند تنظيم با چند نفر روز برنامه نويسي است.

ويژگي‌ها و مشخصات:

1- مي‌توان تراكنش‌هاي ديگري هم ارسال كرد اما ممكن است با انحصار طلبي بانك مركزي و قوانين ضد اصل 44 آن يا تجارت آزاد مواجه شويم.

2- بانك‌هاي خصوصي شايد بتوانند اين كار را بين خود امتحان نمايند. بانك‌هاي دولتي معمولا از بي تصميمي و طولاني شدن هر اقدام و كار جديد رنج مي‌برند.

3- اگر تسويه حساب و موارد مالي را براي شروع كار كنار بگذاريم، به سادگي مي‌توانند دو يا چند بانك اين كار را انجام دهند يا ازمايش نمايند.

4- حتي يك ارتباط تلفني ساده هم از ارتباط ماهواره‌اي موجود بهتر است و مي‌تواند تمام تراكنش‌هاي يك بانك بزرگ را تبادل نمايد.

5- با توجه به وجود تمام مراكز بانكي در تهران، يك ارتباط دايم بين هر بانك با بانك ديگر يا مركز جديد كمتر از 50 هزار تومان در ماه است.

6- شمارش تراكنش‌ها و محاسبه هزينه هر طرف كار ساده‌اي است كه سويچ مشترك مي تواند آنرا انجام دهد و در پايان هر روز يا هفته تسويه حساب بين دو يا چند بانك انجام شود.

مزايا:

1- بار شتاب كم شده، تقسيم بار انجام مي‌شود و كمكي به سرور شتاب است. مي دانيم كه حدود 30 درصد از تراكنش‌هاي شتاب يا شبكه بين بانكي را درخواست مانده حساب تشكيل مي‌دهد. آمار بانك مركزي مي‌گويد كه تعداد تراكنش‌هاي ماه بهمن براي خودپرداز حدود 40 ميليون و پوز حدود يك و نيم ميليون بوده است. بيشترين تعداد تراكنش متعلق به بانك صادرات با حدود 13 ميليون عدد بوده است.

2- مسيري دوگانه تعريف مي‌شود كه اگر شتاب به دليلي كار نكرد، حداقل اين مسير باز باشد.

3- صرفه جويي در هزينه بانك صادر كننده كارت انجام مي‌شود. خصوصا بانك‌هايي كه داراي كارت زياد به نسبت خودپرداز هستند. از اين قبيل هستند بانك صادرات، پارسيان، اقتصاد نوين، ملي و مانند آنها. اگر مبلغ هر تراكنش مانده‌ي خودپرداز و پوز را (كه الان بعد از تعديل بانك مركزي براي بخش شتاب و بانك پذيرنده است) در نظر بگيريم، مي‌توان آنرا به يك پنجم تقليل داد. البته سهم بانك پذيرنده براي پرداخت پول از مقدار مناسبي برخوردار است. محاسبه موارد هر بانك را بر عهده خودشان گذارده و ميزان صرفه جويي را فعلا براي بانك‌هاي متوسط مي‌گوييم كه چند ميليارد تومان در سال مي‌شود. با اين صرفه جويي مي‌توان يك شركت 200 نفري را اداره كرد. مثلا مي‌توان بين دو بانك كه از نظر كارت و خودپرداز مساوي هستند مانند تجارت و سپه حالت پاياپاي ايجاد كرد و تسويه حساب انجام نداد.

معايب:

     به ضرر بعضي‌ها تمام مي‌شود.