توجيه اصولي اين طرح كاري بس دشوار است. محاسبه نقطه سربهسر و زماني كه اين طرح هزينه خود را تامين كرده و زماني كه به سود رساني ميرسد، با تيرگي و ابهام رو به رو است. در زماني زندگي ميكنيم كه تقريبا همه چيز بصورت آنلاين در آمده و حتي يخچال نيز به اينترنت وصل شده. موبايل در حال گذر از نسل 3 است و قديميها را به ياد آقاي اسپاك و سريال پيشتازان فضا و جديديها را به ياد مانند آن مياندازد. در ايران خودمان صحبت از بانكداري با موبايل بجاي بانكداري با اينترنت است. صفحات موبايل به كمك زبان جاوا و سيستم عامل سيمبين گوياتر از مرورگرهاي مايكروسافت و ديگران شده است بطوريكه راحتي آن براي افراد عادي و كم سواد بيشتر از اينترنت است. خلاصه زمان آنلاين بودن است و توجيه آفلاين كار كردن، دهاني به بزرگي اقيانوس ميخواهد.
هر چه جستجو كرديم كه مسولان مربوطه از ايران خودرو و بانك سامان با شركتهاي اقماريش چرا وارد اين گود شدهاند، دليل معتبري پيدا نشد. اما منافعي كه براي بانك دارد كاملا واضح است حتي اگر فقط و فقط ذكر نام بانك سامان باشد و بس و هيج حسابي هم باز نشود. ولي همين جا به بانك سامان توصيه مينماييم كه گول آوازه و ظاهر كارت اعتباري را نخورد. بسيار هزينه ميكنند و چيزي بدست نميآورند. نقطه كسب درآمد از كارت اعتباري حتي بيش از شركت پي.اس.پي است. ظاهر داستان اين است كه اگر تمام كار بصورت آنلاين و از طريق اينترنت انجام ميشد بهتر، ارزانتر و كاراتر بود. اما در ادامه با فرض آشنا بودن خواننده محترم با كارت هوشمند سوخت، بطور خلاصه به مقايسه دو روش آنلاين از طريق اينترنت يا شبكه اختصاصي و آفلاين با كارت هوشمند ميپردازيم. اما كاملا مختصر.
بعضي از مشخصات كارت هوشمند خودرو به قرار زير است:
1- فعلا 64 هزار بايت حافظه دارد و بعد از مدتي ميتواند اضافه شود
2- ايي.ام.ويي را پشتيباني ميكند
3- حدود 5 هزار تومان خام آن قيمت دارد
4- يك حساب بانكي (ترجيحا در بانك سامان) را روي نوار مغناطيسي آن نصب ميكنند. البته هر حسابي از هر بانكي را كه مشتري بخواهد ميتوان روي نوار قرار داد. تعويض آن نيز با هر حساب دلخواه در مغازههاي پشت شهرداري ممكن است.
5- در اولويت اول، مشخصات خودرو روي آن است و در اولويت دوم حسابي بانكي نيز روي آن قرار ميدهند.
6- كارت شناسايي خودرو نيست. از آن به عنوان حافظه تعميراتي استفاده ميشود. بنابراين اگر به مكاني ديگر غير از ايران خودرو اگر مراجعه كنيد (حتي تعويض روغن)، حافظه آن تكميل نميشود و بايد فكري براي آن كرد.
اما اشكالاتي كه اين طرح دارد به قرار زير است:
1- مراحل صدور كارت و رساندن آن در مرحله اول (غير از گم شدن، كارت المثني، تخريب و شكستگي و مانند آن) به دارنده خودرو حداقل 10 هزار تومان هزينه دارد كه فعلا براي مشتري ميگويند كه مجاني است. اما همه ميدانيم كه ايران خودرو آنرا به نحوي از جيب مشتري در آورده است. بنابراين براي 100 هزار خودرو يك ميليارد تومان و براي يك ميليون خورو 10 ميليارد تومان هزينه دارد. مقدار فوق هنوز هزينههاي دفتري و اداري و فني و غيره را براي برپا نگهداشتن اين خدمت لحاظ نكرده است.
2- حداقل يك رايانه با مدم و پشتيباني برق و مانند آن و كارت خوان و سيستم پشتيبان در هر مركز تعميراتي لازم است كه سر جمع آن كمتر از 2 ميليون تومان (براي يك حالت متوسط) نميشود.
3- براي مشتري عذاب است. چرا يك مشتري محترم بايد زحمت ايران خورو را بدوش بكشد. مگر چقدر به تعميرگاه مراجعه ميكند و چرا بايد سوابقي را كه تعمير كار بايد داشته باشد، او به همراه بياورد و اگر كم كرد درسر آنرا بپذيرد. مگر سوابق پزشكي بيمار را فعلا به خودش ميدهند. اگر هم در آينده بخواهند بدهند، چرا بايد گم كردنش آسان باشد.
علاوه بر آن تحويل خودرو منوط به تسويه حساب با بانك سامان است. (يعني مقداري معطلي و كاغذ بازي). براي نقل و انتقال بايد براي غير فعال كردن يا اعمال تغييرات در كارت، به نمايندگي ايران خودرو يا ساير مراجعي كه معرفي ميشود، مشتري مراجعه كند. (يعني باز هم معطلي)
4- اگر دارنده خودرو بخواهد به تعمير گاهي ديگر مراجعه كند چه بايد انجام دهد. اين كارت خودرو آيان چيزي مانند قانون ضد تراست آمريكايي درست نميكند كه مشتري را مجبور به استفاده از فقط يك تعمير گاه بنمايد؟ آيا تعمير كاران ديگر حق شكايت دارند؟
5- مراجعه به ديگر تعمير گاهها قابل كنترل نبوده و بعد از مدتي سوابق را بي اعتبار يا كم اعتبار ميكند. گم شدن كارت نيز مزيد بر علت ميشود.
6- صدور كارت المثني براي گم شدهها و شكسته شدهها دردسر دارد. براي مراكز فروش كه متولي آن شوند نيز هزينه و زحمت زيادي دارد.
7- اصلا مگر مشكلي وجود داشت كه اين همه دفتر و دستك راه بياندازيم و كارت هوشمند به مشتري بدهيم كه سوابق تعميراتي را روي آن داشته باشد. همان اطلاعات مكانيزه قبلي را كه به مركز ميفرستاديم براي همه جور آمار گيري كافي بود.
8- حافظه آن محدود است و در وحله اول ما را مجبور ميكند كه اطلاعات خودمان را محدود كنيم.
9- در هر صورت به مركزي براي تجميع اطلاعات براي بك آپ و آمار گيري و تمركز اطلاعات نياز است كه در جاي خود هزينه و زحمتي مضاعف دارد.
10- اگر در مجموع و دست كم 10 درصد خودروهاي ايران را كارت هوشمند بدهيم، تقريبا و با مقداري مسامحه حدود 10 درصد كارت هوشمند سوخت بايد هزينه كنيم.
11- متن درخواست افتتاح حساب بانكي و صدور كارت و شرايط آن نيز مشكلاتي دارد كه ذكر نميكنيم.
در مجموع كارت هوشمند خودرو كاري از سر شتاب زدگي و به تعبير ما كارت هوشمند زدگي است كه اخيرا بسيار از متخصصان ما را گرفتار كرده است. اگر كاري بايد ميشد، راه حل آنلاين بود كه يا از طريق اينترنت و وب سرور مركزي بايد برقرار ميشد. يا از طريق شبكهاي خصوصي كه فقط از طريق سرور مركزي با كلاينتهاي مرورگر ارتباط بر قرار ميكند بايد خدمت ارايه ميكرد.
روش آنلاين و كمي از مزاياي آن به قرار زير است:
1- هزينههاي ميلياردي اضافي ندارد.
2- احتياج به نرمافزار شعبه ندارد. فقط مرورگر كافي است.
3- سرور مركزي در هر صورت لازم است و در اين حالت كافي هم ميباشد.
4- احتياج به همراه داشتن چيزي ندارد. شماره ماشين يا شماره شناسايي ماشين كه روي كارت آن نوشته شده كافي است.
5- تقريبا همه تعميرگاهها به يك تلفن مجهز ميباشند كه ارتباط را برقرار مينمايد.
6- اگر مدتي نيز ارتباط قطع شود مانعي ندارد زيرا تعمير، كاري آنچنان فوري لازم ندارد.