مقايسه كارت اعتباري و نقدي در اروپا
كمي هم در ايران

 

     براي هر سليقه‌ايي كارتي موجود است كه يك اروپايي مي‌تواند آنرا بدست آورد. با نگاهي به جمع كل مصرف كارت اعتباري و نقدي‌(دبيت) در انتهاي سال 2004 در جدول 1 در مي‌يابيم كه مصرف كارت نقدي به مقدار ناچيزي بيش‌تر از مصرف كارت اعتباري است. اين در حالي است كه ميزان سود پرداختي به دارندگان حساب نقدي بسيار كم است، اما در شرايطي، بهتر از هيچ، پرداخت كارمزد و سود است.
     اما اگر به كل خريد اعتباري و نقدي دقت كنيم، مي‌بينيم كه خريد با كارت اعتباري حدود 2 برابر نقدي است و بقيه صرف دريافت پول از ماشين خودپرداز شده است. به عبارت ديگر ميزان و استقبال دريافت پول از ماشين خودپرداز در كارت‌هاي دبيت بسيار بيشتر از اعتباري  است. تعداد كارت‌هاي دبيت نيز كمي بيشتر از اعتباري است اما تعداد تراكنش‌هاي كارت اعتباري كمي بيشتر از كارت نقدي است. در مجموع و با مقداري مسامحه مي‌توان گفت كه تعداد كارت و تعداد تراكنش‌هاي كارت اعتباري و نقدي در اروپا برابر است.
     اگر مقايسه‌اي بين آلمان و فرانسه بنماييم، مي‌بينيم كه آلمان از كارت نقدي و فرانسه از كارت اعتباري استقبال بيشتري مي‌كند. به عنوان مثال كل مصرف كارت نقدي آلماني‌ها حدود 10 برابر كارت اعتباري است و كل مصرف كارت اعتباري فرانسوي‌ها حدود 10 برابر كارت نقدي است. شايد فقيرتر و خسيس‌تر بودن فرانسوي‌ها و پول‌دارتر و علاقه‌مند به مصرف پول نقد بودن آلماني‌ها دليلي بر اين طرز رفتار باشد.
     فرهنگ، وضعيت اقتصادي جامعه، طرز فكر مردم، نرخ سود بانكي، تبليغات و بسياري از عوامل هستند كه در استقبال مردم از كارت اعتباري يا نقدي تاثير دارند. نكته قابل توجه ديگر ميزان خريد و ميزان دريافت پول است. در آلمان درصد كمي از كل مصرف كارت نقدي براي خريد صرف شده و اكثر آن براي دريافت پول بكار رفته است. اين موضوع مي‌تواند ناشي از علاقه مردم آلمان به مصرف پول نقد باشد.

جدول 1 - مقايسه كارت اعتباري و نقدي ويزا و مستر كارت در اروپا

كشور كل مصرف اعتباري
(ميليون دلار)
كل مصرف نقدي
(ميليون دلار)
فقط خريد اعتباري
(ميليون دلار)
فقط خريد نقدي
(ميليون دلار)
تعدادكارت اعتباري
(هزار)
تعدادكارت نقدي
(هزار)
تعداد
تراكنش اعتباري
(هزار)
تعداد تراكنش نقدي
(هزار)
انگليس 081 524 119 186 487 385 389 121 576 103 091 36 698 577 4 653 251 2
فرانسه 585 321 822 33 385 246 394 14 853 37 407 5 342 014 5 582 539
اسپانيا 385 94 482 102 478 49 060 33 568 33 245 27 234 986 657 235 1
سوئد 429 59 405 5 819 35 645 1 500 6 758 677 781 470 81
نروژ 918 53 681 5 525 33 639 3 965 5 949 935 658 492 77
ايتاليا 000 46 621 65 003 40 251 33 257 20 392 25 870 372 614 390
تركيه 540 44 237 46 146 40 311 038 27 610 36 064 119 1 130 431
آلمان 002 44 319 483 052 37 359 69 614 19 232 89 072 359 533 194 3
دانمارك 497 26 272 316 24 72 812 2 206 808 411 293 4
فنلاند 493 25 525 6 019 19 515 1 670 1 317 1 157 310 060 117

جمع كل

813 357 1 376 381 1 112 990 029 446 421 297 545 367 360 606 15 943 126 14

     در ايران ما چه سليقه‌هايي حاكم هستند؟ چه عواملي باعث استقبال از يك نوع كارت مي‌شوند. آيا مانند بعضي كشورها كارت اعتباري زياد مصرف مي‌شود يا برعكس يا استقبال از آنها يكسان خواهد بود. تحليل ما با توجه به نظر سنجي‌هاي دوستانه اينست كه مردم ايران براي خريد روزمره خود از كارت اعتباري استقبال نخواهند كرد. زيرا دردسر پرداخت مجدد به بانك و پرداخت سود ناخواسته بعد از يكماه و اصولا نسيه خريد كردن را دارند. ولي اگر مبلغ يا سقف دريافت وام از كارت اعتباري زياد باشد، آنرا مانند دريافت يك وام با شرايط آسان بكار خواهند برد و با آن لوازم منزل، جهاز عروس، فرش، اشياي گران قيمت و مانند آن خواهند خريد.
     به هر حال لحظه‌اي براي همه ما پيش مي‌آيد كه احتياج به پولي ضروري داريم و امكاني در دسترس ما نيست، كه در اين حالت به كارت اعتباري روي مي‌آوريم. نيز لحظاتي پيش مي‌آيد كه پول نقد داريم و مي‌خواهيم كه سودي هرچند اندك نصيب ما شود و مايليم كه پول نقد را تا هنگام مصرف، بيهوده حمل نكنيم، كه در اين حالت به كارت نقدي روي مي‌آوريم.