كارت ملي جوان، تحليل واقعيت‌ها


بانك خوب كشاورزي محصولي جديد به نام كارت ملي جوان ارايه نموده است كه به افراد 15 تا 29 ساله كه حدود 25 ميليون نفر از افراد جامعه ما را تشكيل مي‌دهند، عرضه مي‌گردد. اين كارت دورگه بوده و داراي قسمت مغناطيسي و هوشمند است. در ابتداي كار بايد از آن به صورت نقدي
(Debit) استفاده نمود و پس از 3 ماه مي‌توان از تسهيلات يك ميليون ريالي به صورت قرض‌الحسنه استفاده كرد. در صورت حفظ اعتبار، پس از 6 ماه مي‌توان كارت اعتباري سبز بانك را دريافت نموده و تا 3 ميليون ريال اعتبار (وام سريع، بي دردسر و گران) دريافت كرد. مشخصات ديگري نيز دارد كه چندان تفاوتي با بانك‌هاي ديگر ندارد.

بزرگترين خوبي آن، سعي در معرفي و شناساندن فرهنگ پول الكترونيكي است كه شايد بيشترين منفعت را هم بانك و بانكداري ببرد. در هر صورت، دو مقوله كارت و پوز الكترونيكي بايد در كنار هم قرار گيرند. هر كدام بدون ديگري ناقص است. اما اين كار اشكالاتي هم دارد.

اشكال اول اينست كه اصولا هر كاري بايد هزينه خود را تامين كرده و سودي نيز به دنبال داشته باشد. با توجه به هزينه زياد صدور كارت هوشمند، عدم دريافت كارمزدهاي مختلف، هزينه زياد تبليغات، هزينه استهلاك پرداخت پول در ماشين هاي خود پرداز و شتاب و نظاير آن، بايد رسوب و مانده حساب كم نباشد و مدت زيادي هم دوام داشته باشد تا بتوان از محل آن كسب سود نمود. اصولا، عرضه خدمات و كارت بانكي به افراد بي پول، ضرر دارد. متاسفانه اكثريت دانشجويان و فرهنگيان اين مملكت از افراد كم درآمد و حتي فقير جامعه هستند و پولي در حساب خود نگهداري نمي‌كنند كه ما آنها را جمع كنيم و حداقل، خرج كاري را كه مي‌كنيم تامين نماييم. بنابراين در اولين فرصت، اگر پولي در حساب آنها واريز شود، خرج مي‌نمايند و از مدتها قبل نيز تعداد زيادي نقشه و هدف دارند كه بايد برايش در اولين فرصت هزينه كنند. اين كار تا حدي مانند پرداخت حقوق بازنشستگان است كه در چند روز اول واريز حقوق، آنرا برداشت مي‌نمايند و به اين دليل است كه ميانگين مانده حساب بانك‌هايي كه حقوق بازنشستگان را پرداخت مي‌كنند، بسيار كمتر از بانك‌هايي است كه چنين نمي‌كنند. فرهنگ مصرف كارت بانكي نيز در بين قشر دانشجو و اصولا جوانان اين مملكت احتياج به تبليغ ندارد كه بخواهيم برايش هزينه كنيم. مشگل اصلي، پولي است كه بايد در آن قرار گيرد.
 
اشكال دوم اينست كه كارت‌هاي اعتباري، بسياري از جوانان و دانشجويان خارجي را بدبخت كرده است. جوانان و دانشجويان به دنبال آرزوهاي خود هستند و طاقت زيادي هم ندارند. بنابراين شروع به خرج كردن و مصرف اعتبار مي‌كنند و در زمان پرداخت آن دچار مشكل مي‌شوند.

قابل توجه است كه صادر كنندگان كارت اعتباري، معمولا سعي دارند كه دارندگان كارت را به نقطه‌اي برسانند (حتي با زياد كردن اعتبار) كه آنها نتوانند اعتبار مصرف شده را در يكماه اول (كه سودي به همراه ندارد) باز گردانند. بنا براين شامل جريمه يا پرداخت سود مي‌شوند كه منبع اصلي درآمد صادر كنندگان كارت اعتباري را تشكيل مي‌دهد. در اين حالت، قشر مظلوم دانشجو بايد به بانك سود رسان باشد، اگر نرخ سود كاملا پايين نباشد.

اين طرح دو مرحله دارد كه ابتدا در استان تهران و سپس در تمام كشور اجرا مي‌گردد. هنگام شروع مرحله بعد، اميدواريم كه بانك كشاورزي اطلاعات و آمارهاي خود را منتشر نمايد تا تحليلي از طرح جوان صورت گيرد كه حتما قابل توجه ساير بانك‌ها نيز مي‌باشد. در انتها پيشنهاد مي‌شود كه حداقل از كارت نقدي يا دبيت استفاده شود.