تصور كنيد كه در حال شمردن پولهاي صندوق كميته امداد هستيد. شما با انبوهي از پول خرد مواجه ميشويد كه هريك را شخصي متمايز از ديگري پرداخته است. خريدهاي اينترنتي خرد نيز احتياج به چنين پولهايي دارند و معمولا براي واحد پول ما كه ريال باشد، از حدود چند ده ريال تا چند هزار ريال است.
دو مشكل اصلي در اين موارد وجود دارد كه هر يك از آنها در لحظهايي خاص، معادله سود و كارمزد را تغيير ميدهد:
1- نسبت بالاي كارمزدِ ثابتِ پذيرنده و سويچ ملي (شتاب) به قيمت كالا.
2- درصد پايين كارمزد از قيمت كالا (1 تا 2 درصد)، به نسبت كار انجام شده توسط پذيرنده.
ميدانيم كه در ايران براي خريد از طريق پوز فروشگاهي و با كارت دبيت، معمولا مبالغ زير پرداخت ميشود:
1- بانك صادر كننده كارت، 563 ريال به شتاب ميدهد.
2- بانك صادر كننده كارت، 706 ريال به پذيرنده كارت (موسسه پياسپي كه دستگاه را در فروشگاه نصب كرده) ميدهد.
3- فروشگاه، يك تا دو درصد به پذيرنده ميدهد.
0- دارنده كارت دبيت، چيزي نميدهد.
و با كارت اعتباري، معمولا مبالغ زير پرداخت ميشود:
1- بانك صادر كننده كارت، 563 ريال به شتاب ميدهد.
2- بانك صادر كننده كارت، 706 ريال به پذيرنده كارت (موسسه پياسپي) ميدهد.
3- فروشگاه، يك تا دو درصد به پذيرنده ميدهد.
4- دارنده كارت اعتباري، 1 تا 2 درصد مبلغ كالا، به پذيرنده ميدهد.
فرضا اگر كارت ما دبيت باشد، و اگر مبلغ خريد نيز 563 ريال باشد، ميتوان گفت كه حداقل معادل 100 درصد خريد خود، بانك صادر كننده كارت، كارمزد به شتاب و بيش از آن (706 ريال) به پذيرنده پرداخته است و اين امر در اكثر حالتها غير قابل قبول و غير منطقي است. به عبارت ديگر، براي مبالغ كم، كارمزد ثابت، بسيار زياد است، و كارمزدِ درصدي، بسيار كم است.
حال اگر فقط درصدي از پولِ انتقال يافته را هم در نظر بگيريم (563 ريال) كه براي تراكنشهاي معموليِ خريد، حداكثر 2 درصد است؛ فقط حدود 12 ريال ميشود كه باز هم براي هيچ طرفي صرف نميكند و ضرر دارد. بنابراين براي بسياري از خريدهاي اينترنتي كه احتياج به پول كم دارند بايد راهي غير از روشهاي معمول بانكي پيدا كرد.
در كشور ژاپن حدود 5 / 2 ميليون مصرف كننده از يك سيستم پول خرد اينترنتي به نام وبماني (WebMoney) استفاده ميكنند. از اين سيستم براي پرداخت هزينههايي مانند بازيهاي ديجيتالي، زنگ موبايل، خريد موسيقي از 4000 وبسايت، پرداخت هزينه اينترنت و مانند آن استفاده ميشود. اين سيستم در سال 1998 تاسيس گرديد و ماهانه به طور متوسط 6 درصد رشد داشته و در آخرين ماه (دي) بيش از يك ميليون تراكنش داشته است.
نحوه مصرف وبماني بصورت خريد تعدادي امتياز (Points) است كه از 30 هزار فروشگاه و به صورتهاي گوناگوني مانند كارتهاي معمولي، برگههاي قابل اسكن، بليطهايي كه در كيوسكها ميفروشند و از وب سايت شركت قابل تهيه ميباشد. به طور متوسط در هر ماه 500 هزار شماره شناسايي كه به حسابهاي از قبل پرداخت شده (Prepaid) وصل مي شوند، فروخته ميشود. فروشندگان درصدي از مبالغ فروخته شده را دريافت مينمايند.
هر امتياز وبماني به اندازه يك ين ژاپن (تقريبا يك صدم دلار) ارزش دارد. كارتهاي وبماني از 2000 امتياز (20 دلار) تا 5000 امتياز (50 دلار) ميباشند. حداقل مبلغي كه اين سيستم ميتواند پردازش و قبول نمايد به ميزان يك امتياز معادل يك ين و تقريبا يك سنت است.
اين شركت قصد دارد كه در طي سه سال آينده بازارهاي خود را به آسيا، اروپا و آمريكا گسترش دهد. امسال قصد دارد كه سيستم خود را با نامي جديد در اروپا راه اندازي نمايد. در آخرين سال مالي، 75 ميليون دلار درآمد را شركت ثبت نمود كه 180 درصد بيش از سال 2003 بود.