مقايسه كارشناس رسمي ساختمان و رايانه


واژه "صنعت ساختمان" مرا به ياد يكي از قوانين حمورابي مي‌اندازد كه مي‌گفت: "اگر معماري، بنايي بسازد و بر سر پسر صاحب خانه خراب شود و پسر بميرد، بايد پسر معمار را كشت". قدمت صنعت ساختمان به قدمت انسان متفكر مي‌رسد و در جايي كه اثري از تاريخ تمدن ملاحظه مي‌شود، اثري از آن نيز مي‌بينيد. براي قيمت گذاري و سنجيدن آن نيز در سازمان برنامه و بودجه، قوانين كشوري و تعرفه دستمزد كارشناسان رسمي دادگستري به اندازه كافي مقررات و مستندات داريم كه قضات و خريداران را ارضا نمايد.

اما مسايل صنعت رايانه در نزد كارفرمايان و طرفين دعاوي از وضوح كافي برخوردار نيست. اهل فن و كساني كه به طريقي وارد يكي از دعاوي رايانه‌ايي شده‌اند، از پيچيدگي و زمان‌بر بودن آن آگاه مي‌باشند. براي مقايسه اين دو رشته، مثالي از يك ارزيابي و قيمت گذاري روي يك ساختمان بيان مي‌كنيم و بقيه موارد را فعلا بر عهده خواننده محترم مي‌گذاريم.

مديران يك شركت تصميم به خريد ساختماني جديد گرفتند. بعد از مشورت مقرر شد كه از يك يا دو كارشناس رسمي دادگستري براي ارزيابي و قيمت گذاري استفاده كرده و هر چه آنها تعيين نمودند، ملاك عمل باشد. دو كارشناس مربوطه تعيين شده و قرار شد كه گزارش مربوطه به اتفاق نوشته و تحويل شود. نامه‌ايي رسمي از سوي خريدار به كارشناسان مربوطه نوشته و تقاضاي شروع كار گرديد.

اولين جلسه بازديد از ساختمان به مدت 30 دقيقه برقرار و مقرر شد كه نقشه و تمام مشخصات ساختمان توسط فروشنده نوشته و به كارشناسان محترم ارايه شود. بعد از چند روز كه اين كار انجام شد، گزارشي دو صفحه‌ايي كه بيش از 80 درصد آن در تمام گزارشات تكراري است، تحويل گرديد و عمليات ارزيابي و كارشناسي پايان يافت. قيمت ساختمان كمتر از 5 ميليارد تومان ارزيابي گرديد. بر اساس آن گزارش، معامله انجام و كارها ختم به خير شد.

اما هزينه كارشناسي بر طبق تعرفه، با توجه به اينكه از 500 ميليون ريال به بالا، نسبت به مازاد، 1 در هزار است، كمتر از 5 ميليون تومان براي هر يك از كارشناسان محترم تعيين و تقاضا گرديد. ولي با توجه به تعداد بالاي خريدهاي شركت مادر و انجام خدمات كارشناسي آنها توسط همين كارشناسان، تقاضاي تخفيف كلي گرديد كه با نصف مبلغ براي هر يك موافقت و پرداخت گرديد. در هر صورت موارد زير را تقريبا صحيح مي‌دانيم:

1- زمان صرف شده براي انجام كار، حداكثر يك يا دو روز كاري مي‌باشد.
2- معمولا يكي از كارشناسان كار را كامل انجام مي‌دهد.
3- قيمت را بنگاه‌هاي معاملات املاك شايد بهتر بدانند. اتفاقا براي استعلام اطميناني، خوب هستند.
4- اگر كاري طول بكشد، هر كارشناس، افرادي براي كمك و به عنوان پيشكار دارد.
5- اين كار بسيار تكراري و مشابه كارهاي قبلي است. بر خلاف كارهاي رايانه‌ايي كه مثلا دو سامانه حقوق و دستمزد با تعاريف مشابه نيز يكسان در نمي‌آيند.