هند، صادرات نرم‌افزار و مهندس نرم‌افزار


آيا توليد نرم افزار با كارشناس هندي، براي ايران با صرفه و صلاح است يا خير؟ هزينه تمام شده آن چقدر است؟ اگر ما نيروي بيكار داريم، چرا وضع صنعت نرم‌افزاري ما چنين است؟ در اين باره سئوالات بسياري وجود دارد كه با مقدمه‌ايي مفصل به آن اشاره مي‌كنيم.
كشور هندوستان به عنوان بزرگترين دموكراسي جهان، حدود 1 ميليارد و 65 ميليون نفر(جولاي 2004) جمعيت دارد كه تقريبا 16 برابر ايران است. وسعت آن دو برابر ايران است و با اين وصف حدود 20 درصد از جمعيت جهان را در خود جاي داده و غذا مي دهد. حدود 20 درصد از مردم آن نيز زير خط فقر زندگي كرده و 80 درصد آنها بالاي اين خط قرار دارند. براي مقايسه، ابتدا فرض كنيد كه ايران حدود 530 ميليون نفر جمعيت دارد. سپس به وضعيت معيشتي آن فكر كنيد. به اين آمار درباره هند توجه فرماييد:

1- داراي 2794 قوم مختلف، 800 نوع زبان و 650 حزب سياسي
2- داراي 273 دانشگاه معتبر، 11381 كالج، 700 مركز تحقيقات علمي، 900 هزار دبستان و مدرسه راهنمايي، 10 ميليون دانشجو
3- نرخ با سوادي 65 درصد
4- مقام سوم قدرت تحقيقات جهاني
5- مقام نخست جهاني در توليد شير، برنج، شكر و چاي
6- داراي تكنولوژي پيشرفته موشكي، اتمي و ماهواره‌ايي
7- مقام دوم جهاني (بعد از آمريكا) از نظر دارا بودن افراد حرفه‌ايي در صنعت نرم‌افزار رايانه‌ايي
8- صادرات فن‌آوري اطلاعات، 6 ميليارد دلار در سال 2000، 5 / 9 ميليارد دلار در سال 2005 و دولت پيش بيني مي‌كند كه تا سال 2010 به 50 ميليارد دلار برسد!
9- 360 هزار فارغ از تحصيل مهندسي در سال
10- 50 هزار فارغ از تحصيل فن‌آوري اطلاعات در سال
11- بيش از 3 ميليون دانشمند و نيروي فني و داراي توان فني براي انجام 38 درصد از نياز فن‌آوري اطلاعات جهان
12- داراي 292 بانك تجاري با 68561 شعبه در سراسر كشور و 33 بانك خارجي
13- ميزان سرمايه بانك‌هاي خصوصي 5 / 17 درصد در سال 2003 و بانك‌هاي خارجي 7 درصد
14- درآمد سرانه، 450 دلار آمريكا
15- ميزان تورم كلي فروشي، 5 / 5 درصد در سال 2004 و نرخ رشد اقتصادي بالاي 8 درصد
16- داراي 547 ميليون نفر زير 25 سال
17- داراي مطبوعات آزاد

يكي از فعاليت‌هاي عمده شركت‌هاي هندي عبارت از پذيرش برون سپاري خدمات است. (Business Process Outsourcing, BPO). يكي از دوستان تعريف مي‌كرد كه براي رفع اشكال به شركت مربوطه در آمريكا تلفن مي‌كند. شخصي كه جواب مي‌داد با لحجه هندي صحبت مي‌كرد. وقتي كنجكاوي دوست مرا ديد، توضيح داد كه او در هند است و ميز كمك شركت آمريكايي در هند قرار دارد.

در حال حاضر يك مهندس خوب تا دكتراي رايانه هندي را با حدود 500 دلار (450 هزار تومان) در ماه مي‌توان استخدام كرد. چند تجربه در سالهاي پيش در اين زمينه داشته‌ايم كه پروژه سازمان ثبت احوال و اسناد توسط شركت ايران ارقام و پروژه كشتيراني جمهوري اسلامي ايران توسط شركت خدمات ماشيني كشتيراني از اين قبيل است. مزاياي كارشناس هندي به قرار زير است:

1- زبان انگليسي را خوب مي‌داند و به سادگي مي‌تواند از منابع خارجي و اينترنت استفاده كند. اگر موضوع جديدي براي تحقيق به او بدهيد به سادگي و سرعت فرا گرفته و كار را تحويل مي‌دهد.
2- حرف گوش كن است و بازي در نمي‌آورد. تا وقتي كار تمام نشود، محيط را ترك نمي‌كند. اگر خوب كار نكند، او را اخراج مي‌كنيد.
3- چندين نفر از آنها در يك آپارتمان كوچك زندگي مي‌كنند.
4- مشغوليات ديگري غير از كار ندارد.
5- ناچار است كه استاندارد كار كند.

معايب كارشناس هندي به قرار زير است:

1- زبان انگليسي آنها با لحجه هندي است. به جاي انگليسي، هنگليسي است. انگليسي‌ها مي‌گويند: كاري كه ما با كشور هند كرديم، هند با زبان ما كرد.
2- چون جهان سومي هستند، از زير كار در رو، مي‌باشند. بايد مواظب آنها باشيد و گرنه سركار مي‌رويد.
3- كارشناس ايراني بي‌كار مي‌شود.
4- به سختي با مشتري و محيط كار پيچيده و غريبه ايراني ارتباط برقرار مي‌كند.

كار و مسئوليت پذيرفتن در شركت‌هاي نرم‌افزاري ايراني سخت شده و تشكيل گروه‌هاي كاري كه با هم بتوانند كار كنند به سختي ممكن است. مديران ما كارآزموده و قادر به اداره تيم‌هاي نرم‌افزاري نيستند. مهندسين ما هم، هنوز از راه نرسيده، به دنبال خريد خانه، ماشين و غيره بوده و حاضر به طي نمودن نظام ارشديت نيستند. اگر چه مشكل مهاجرت به صورت قبلي وجود ندارد، اما هنوز روياي آن ذهن بعضي از جوانان ما را اشغال كرده است. هزينه مهندسين نرم‌افزار ايراني زياد شده و با توجه به سربارهاي آن مي‌توان گفت كه دو برابر يك مهندس هندي است.

اگر به همين صورت بازار نرم‌افزار ايران پيش برود، با قاطعيت مي‌توان گفت كه هزينه توليد نرم‌افزار با نيروي كار خارجي، نصف نيروي كار ايراني هزينه دارد. به عبارت ديگر برون سپاري خارجي نه فقط براي آمريكا و اروپا صرف مي‌كند، بلكه براي ايران نيز با صرفه است.